Hướng dẫn thi công tấm poly lấy sáng đúng kỹ thuật

Phần lớn các trường hợp tấm poly nứt, ố vàng hay dột sau một thời gian đến từ lỗi lắp đặt, không hẳn do tấm. Tin tốt là đa số lỗi này dễ tránh nếu làm đúng vài việc nhỏ ngay từ đầu.

Bài này dành cho chủ nhà và thợ lợp, đi theo trình tự thi công thực tế. Thông số là mức tham khảo; với mái lớn hoặc vùng gió mạnh, hãy để người có chuyên môn kiểm tra khung.

Chuẩn bị trước khi lắp

Dụng cụ và phụ kiện

• Máy cắt lưỡi răng nhỏ hoặc cưa tay, máy khoan, mũi khoan phù hợp.
• Vít có long đen và ron cao su, nẹp nhôm hoặc nẹp nhựa.
• Silicon trung tính, không dùng loại gốc axit có mùi giấm.
• Băng keo nhôm và băng lọc bụi nếu dùng tấm rỗng ruột.
• Ván lót, dây an toàn, găng tay.

Kiểm tra tấm

Đọc chữ trên màng bảo vệ để xác định mặt chống UV. Đánh dấu mặt này trước khi cắt, vì sau khi cắt rất dễ nhầm. Để tấm trên mặt phẳng, tránh phơi nắng lâu khi chưa lắp vì màng bảo vệ sẽ khó bóc.

Bước 1: Làm khung và tạo dốc

• Mái cần dốc tối thiểu khoảng 5° để thoát nước và bụi.
• Khoảng cách thanh đỡ tham khảo: poly đặc 2,7–3 mm khoảng 60 cm; 4,7–5 mm khoảng 80–100 cm; poly rỗng 4,5–5 mm khoảng 60–70 cm.
• Khung ở vùng ven biển nên dùng thép mạ kẽm, vít inox hoặc vít mạ tốt.
• Mặt khung phải phẳng. Thanh đỡ lệch sẽ làm tấm vặn và hở mối nối.

Bước 2: Cắt tấm

Giữ màng bảo vệ khi cắt. Kê tấm chắc để không rung, dùng lưỡi răng nhỏ và đẩy đều tay. Sau khi cắt, thổi sạch mạt nhựa, nhất là trong các ống của tấm rỗng ruột.

Khi tính kích thước, nhớ chừa khe giãn nở. Polycarbonate giãn nở khoảng 0,065 mm trên mỗi mét dài cho mỗi 1 °C. Tấm dài 3 m khi nhiệt độ thay đổi 40 °C sẽ dài thêm khoảng 8 mm, nên mép tấm trong nẹp cần có khe 3–5 mm mỗi đầu.

Bước 3: Khoan lỗ

• Lỗ rộng hơn thân vít 2–3 mm để tấm co giãn mà không nứt.
• Cách mép tối thiểu 2–3 cm.
• Khoan vuông góc, không ép mạnh khiến tấm lõm.
• Khoan trên điểm có thanh đỡ phía dưới và trên đỉnh sóng nếu là tấm sóng.

Bước 4: Lắp theo từng loại tấm

Poly đặc ruột

1. Đặt mặt UV lên trên, để mép tấm chồm ra khỏi khung theo thiết kế.
2. Nối tấm bằng nẹp hoặc đặt mối ghép đúng trên thanh đỡ.
3. Bắt vít có ron, siết vừa đủ kín nước.
4. Uốn vòm thì giữ bán kính từ khoảng 150 lần độ dày trở lên.

Xem tấm poly đặc ruột.

Poly rỗng ruột

1. Đặt ống chạy theo chiều dốc, không nằm ngang mái.
2. Bịt đầu trên bằng băng keo nhôm.
3. Dán băng lọc có lỗ thoát ở đầu dưới.
4. Nối bằng nẹp chữ H, ốp nẹp U ở hai đầu tấm.

Xem tấm poly rỗng ruột.

Tôn poly sóng

1. Kiểm tra sóng khớp với tôn hiện có.
2. Lợp từ cuối hướng gió ngược về đầu hướng gió.
3. Chồng mí bên ít nhất một sóng, chồng đầu khoảng 15–20 cm.
4. Bắt vít ở đỉnh sóng, không phải chân sóng.

Xem tôn poly dạng sóng.

Bước 5: Xử lý mép và chống dột

• Chỗ tiếp giáp tường: dùng nẹp hoặc úp tường, trám silicon trung tính.
• Mí chồng trên mái thoải: trám thêm silicon trung tính.
• Máng nước: để tấm nhô vào máng đủ để nước không chảy ngược.
• Không bịt kín toàn bộ: tấm vẫn cần khe để co giãn.

Bước 6: Hoàn thiện

Bóc màng bảo vệ ngay sau khi lắp xong. Để lâu dưới nắng, màng dính chặt và rất khó bóc. Kiểm tra lại toàn bộ vít, rồi xịt nước thử trước khi coi là xong.

Tám lỗi hay gặp

• Lắp ngược mặt UV: tấm ố vàng và giòn nhanh.
• Khoan lỗ vừa khít vít: trời nắng tấm giãn và nứt từ lỗ vít.
• Siết vít quá chặt: tấm lõm, nứt sau vài mùa nắng.
• Dùng silicon gốc axit: tấm rạn quanh chỗ trám.
• Để lâu mới bóc màng: màng dính chặt, để lại vệt.
• Để hở hoặc bịt kín cả hai đầu ống: đọng nước, mờ và rêu trong tấm.
• Bắt vít ở chân sóng: nước chảy theo lỗ vít vào nhà.
• Giẫm trực tiếp lên tấm: nên lót ván ngang qua nhiều xà gồ.

Vệ sinh và bảo trì

Rửa bằng nước sạch và xà phòng nhẹ, lau bằng vải mềm. Không dùng xăng thơm, aceton hay bàn chải cứng. Trước mùa mưa bão, kiểm tra vít, nẹp, keo và máng nước.

An toàn khi làm trên mái

• Không đi trực tiếp lên tấm lấy sáng, kể cả khi tấm trông chắc.
• Dùng dây an toàn, ván lót và thang chắc chắn.
• Không thi công khi mái ướt, có gió lớn hoặc đang có sấm sét.
• Mái cao, mái nhà xưởng nên giao cho đội có kinh nghiệm làm việc trên cao.

Cần gợi ý theo công trình, xem mái hiên lấy sáng, giếng trời nhà phố hoặc mái nhà xưởng.